Design Thinking: niet alléén voor innovatie, dus
Design Thinking is wat mij betreft veel meer dan een innovatiemethode. Het is vooral een manier van denken en doen. Nieuwsgierig zijn, anders durven kijken, experimenteren en niet meteen in oplossingen schieten.
De methodiek biedt handige tools om die houding in de praktijk te brengen. En die kun je op veel meer plekken inzetten dan alleen bij de innovatieafdeling.
Vijf voorbeelden uit mijn eigen praktijk.
1. Anders vergaderen. Minder praten, meer doen
Een goede vergadering begint bij een helder doel. Wat moet de bijeenkomst opleveren? En welke werkvormen helpen daarbij? Met een actieve aanpak komt iedereen aan bod, ontstaan andere gesprekken en worden er sneller knopen doorgehakt.
Uit de praktijk: Voor redacties ontwikkelden we bij het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek een kompas met verschillende invalshoeken en een bijpassend kaartspel. Door kaarten te selecteren en op het kompas te leggen, ontstond een heel ander gesprek over de toekomst. Inclusief concrete acties. Een sessie van twee uur verving zo meerdere dagen vergaderen.
2. Anders brainstormen. Meer dan ideeën roepen
De ideate-fase van Design Thinking zit vol technieken om creatiever én effectiever te brainstormen. De truc zit in een goede afwisseling tussen divergeren (veel ideeën ophalen) en convergeren (keuzes maken). Met de juiste voorbereiding eindig je niet met een berg post-its, maar met bruikbare concepten.
Uit de praktijk: Voor een groot tijdschrift begeleidde ik een brainstorm voor een campagne die hooggevoeligheid positief op de kaart moest zetten. We begonnen met een speelse opwarmer rondom het woord prikkels. Dat bracht direct nieuwe invalshoeken. Door marketing en redactie samen te laten werken, ontstond bovendien meteen draagvlak. De uiteindelijke campagne bereikte meer dan een miljoen mensen.
3. Anders strategie ontwikkelen. Eerst luisteren, dan plannen maken
Een strategische koers ontwikkel je niet alleen vanuit de bestuurskamer. Met technieken uit de empathize- en define-fase ontdek je wat er werkelijk speelt bij klanten, medewerkers en andere betrokkenen. Niet alleen via enquêtes, maar juist door creatieve manieren van luisteren en onderzoeken.
Uit de praktijk: Voor een onderwijsstichting betrokken we ouders, medewerkers en leerlingen bij de ontwikkeling van een nieuwe strategische koers. Met world cafés, creatieve sessies en speciale lessen in de bovenbouw haalden we waardevolle inzichten op. Juist door open en nieuwsgierig te blijven, kwamen ook onderwerpen boven tafel die vooraf niet op de radar stonden.
4. Anders informatie boven tafel krijgen. Met workshops en canvassen
Goede klantinzichten haal je niet alleen uit interviews. Met creatieve workshops, canvassen en experimenten maak je behoeften en ervaringen zichtbaar. Mensen gaan anders nadenken en gesprekken worden vaak verrassend concreet.
Uit de praktijk: Met een employerbrandingspecialist (een organisatie die werkt aan het imago van werkgevers) ontwikkelden we twee workshops. In de ene onderzochten medewerkers de aantrekkelijke kanten en uitdagingen van hun functie. In de andere stond hun werkgever centraal. Door samen canvassen in te vullen, ontstonden diepgaandere gesprekken en concrete inzichten die direct bruikbaar waren in de werving van personeel.
5. Anders mensen betrekken: voorkom weerstand en krijg waardevolle ideeën
Bij grote projecten wordt vaak (extern) een plan gemaakt en gepresenteerd. Hallo weerstand… Draai het eens om. Betrek mensen vanaf het begin. Co-creatie is daarmee niet alleen een creatieve aanpak, maar ook een krachtig instrument bij verandering.
Uit de praktijk: Een organisatie wilde leegstaande panden een nieuwe bestemming geven. Tijdens een creatieve startsessie werkten medewerkers van allerlei afdelingen, van marketing tot groenvoorziening, aan hun droomscenario. Dat leverde prachtige ideeën op die de basis vormden voor het vervolg. Minstens zo waardevol: medewerkers gaven aan hoe bijzonder ze het vonden dat hun ideeën er echt toe deden en dat ze zich enorm gewaardeerd voelden.
Het zit 'm niet in de post-its
Design Thinking gaat dus niet alleen over nieuwe producten of diensten ontwikkelen. Je kunt er ook bestaande processen mee verbeteren, mensen verbinden, draagvlak creëren en betere (en ook sneller) beslissingen nemen.
Maar de échte kracht zit in de houding waarmee je aan de slag gaat. Nieuwsgierig, open, creatief en bereid om het anders te doen. En daarvoor hoef je echt niet altijd een compleet innovatietraject op te tuigen. Gelukkig maar.
Dus begin eens klein: bijvoorbeeld door een werkvorm in een vergadering te gooien. Ik ben benieuwd naar het resultaat!
Opmerkingen